Topsectoren gebaat bij vrij wetenschappelijk onderzoek

13 september 2011

NWO-reactie op de tweede bedrijfslevenbrief

NWO zal de middelen voor wetenschappelijk onderzoek  binnen de topsectoren in competitie verdelen door middel van onafhankelijke toetsing en op basis van wetenschappelijk kwaliteit. De bijdrage van NWO richt zich op fundamenteel onderzoek. Bij de verdeling spelen ook de te verwachten maatschappelijke impact en deelname van het bedrijfsleven een rol. NWO blijft zich richten op de volle breedte van de wetenschap. Dat blijkt uit de bedrijfslevenbrief 'Naar de top' die het kabinet vandaag presenteerde. Om optimaal te kunnen inspelen op het topsectorenbeleid gaat NWO haar themabeleid aanscherpen en uitbreiden.

NWO ziet voor de wetenschap zowel kansen als bedreigingen in het topsectorenbeleid. Ze werkte de afgelopen maanden mee aan een zo goed mogelijke invulling van dit beleid. NWO-voorzitter Jos Engelen: ‘Wij hebben een krachtig pleidooi gehouden voor de waarde van fundamenteel onderzoek en het belang van een degelijk, open en onafhankelijk verdelingsmechanisme voor onderzoeksfinanciering. Dat pleidooi is gehoord. Dit garandeert dat de schaarse middelen naar de beste onderzoeksvoorstellen gaan.’

De bedrijfslevenbrief stelt dat NWO en de KNAW in 2012 gezamenlijk € 90 miljoen gaan inzetten voor fundamenteel onderzoek binnen de topsectoren, en dat dit bedrag oploopt tot € 350 miljoen in 2015. NWO zal daarnaast onderzoek over de volle breedte van de wetenschap blijven financieren.

Inzet komende maanden

Jos Engelen: ‘De manier waarop onderzoeksgeld wordt bestemd is één van de onderwerpen die NWO bij de nadere uitwerking van het beleid specifiek onder de aandacht brengt. Wij pleiten ervoor om onderzoekers voldoende ruimte te laten. Resultaten van wetenschappelijk onderzoek zijn immers moeilijk van tevoren te voorspellen en te sturen: je kunt niet een toepassing bedenken en terug redeneren wat voor onderzoek daar voor nodig is. Nieuwe inzichten kun je niet voorspellen. De topsectoren zijn gebaat bij het beste onderzoek dat Nederland te bieden heeft. Wij kunnen ervoor zorgen dat het beste onderzoek geselecteerd wordt, met een open en transparant proces.’

Het kabinet benadrukt in ‘Naar de top’ het belang van structurele verankering van publiek-private samenwerking in het kennislandschap. Ook NWO gaat de komende jaren meer investeren in publiek-private samenwerking en maakt daarbij gebruik van de expertise die is opgebouwd, onder andere door haar instituten. Engelen: ‘Voor het slagen van publiek-private samenwerking is ook sterke inzet van het bedrijfsleven nodig. Wij kijken uit naar hun initiatieven.’

Unieke positie NWO

NWO draagt op verschillende manieren bij aan de ontwikkeling van de topsectoren. NWO levert allereerst een sterke inhoudelijke bijdrage bij de invulling van de roadmaps die voor de topsectoren ontwikkeld worden. In dat verband, en om de aansluiting bij de topsectoren te verbeteren, zal NWO de focus van haar thema’s uit de NWO-strategie ‘Groeien met kennis’ (Leven in gezondheid; Water en klimaat; Samenleven onder spanning; Duurzame energie; Verbinden van duurzame steden en Materialen: oplossingen voor schaarste) aanscherpen en mogelijk nieuwe thema’s, zoals Agrofood en Tuinbouw, starten.

Vanuit haar unieke positie ziet NWO voorts hoe de topsectoren op elkaar aansluiten, waar die aansluiting nog ontbreekt en hoe de topsectoren elkaar kunnen versterken. Door de topsectoren met elkaar in verbinding te brengen, kunnen de beschikbare middelen efficiënter worden ingezet. Meerdere topsectoren hebben bijvoorbeeld behoefte aan hetzelfde funderende onderzoek. Het is van groot belang om dit overzicht te houden, te meer omdat de relatie tussen fundamenteel onderzoek en innovatie vaak complex is. NWO zal dan ook in de komende maanden een grote rol spelen bij de uitwerking van de zogeheten innovatiecontracten. Die contracten beschrijven de verschillende initiatieven die in de komende jaren worden opgestart om de topsectorenagenda’s ten uitvoer te brengen.

‘Door onze bijzondere positie en verankering in het wetenschapsveld, zien wij waar onderzoek kansen biedt voor de topsectoren, óók als het gaat om topsector-doorsnijdende thema’s. De twee NWO-gebieden Maatschappij- en Gedragswetenschappen en Geesteswetenschappen hebben bijvoorbeeld de handen ineengeslagen om een Culturele en Sociale Infrastructuur Agenda op te stellen’, aldus Jos Engelen. De agenda richt zich op het in samenhang onderzoeken van maatschappelijke systemen als  arbeidsmarkt, welzijn, veiligheid, onderwijs en openbaar bestuur en is daarmee complementair en dienstbaar aan de economische topsectoren.

Over NWO

De Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek (NWO) is de onafhankelijke nationale wetenschapsfinancier en heeft tot taak het wetenschappelijke onderzoek in Nederland te laten excelleren via nationale competitie. Jaarlijks geeft NWO ruim 500 miljoen euro uit aan subsidies voor toponderzoek en toponderzoekers, vernieuwende instrumenten en apparatuur, en aan instituten waar toponderzoek wordt bedreven. NWO financiert het onderzoek van ruim 5300 getalenteerde wetenschappers aan universiteiten en instellingen. Selectie door middel van peer review is in handen van onafhankelijke deskundigen. NWO bevordert de overdracht van kennis naar de maatschappij en het bedrijfsleven.

Meer informatie:

- NWO, afdeling Voorlichting en Communicatie
- t.: +31 (0)70 344 07 41, voorlichting@nwo.nl