NWO beloont onderzoekstalent

20 januari 2004

Hieronder volgen enkele nog niet gepubliceerde samenvattingen van onderzoeksvoorstellen. Voor een volledige lijst van de gehonoreerde voorstellen en de originele persberichten, zie bijgaande overzichten voor resp. de Veni-toekenningen en de Vici-toekenningen.

Veni-subsidies
Dikke botten bij Urkers en Afrikaners
Dr. R.L. (Rutger) van Bezooijen (m) 14-04-1970, NKI - Cellulaire Biochemie & LUMC - Endocrinologie
Harde, dikke botten bij patiënten in Urk en onder de Afrikaner bevolking geven nieuw inzicht in het proces van botvorming. Begrip van het recent ontdekte ziekte-veroorzakende gen kan mogelijk gebruikt worden om botmassa bij patiënten met botontkalking te herstellen.

Waardoor blijven schokkende ervaringen spoken?
Dr. I.M. (Iris) Engelhard (v) 06-12-1969, UM - Medische, Klinische en Experimentele Psychologie
De meeste mensen die een bijzonder schokkende ervaring meemaken, worstelen daar een tijdje mee. Het merendeel herstelt hiervan, maar bij sommigen gaan de nachtmerries en angst niet over. Dit onderzoek gaat na welke psychologische processen hierbij een rol spelen.

Intelligentie: meer doen met minder hersencellen
Dr. A.D.J. (Sander) Martens (m) 15-11-1973, RUG - Experimentele en Arbeidspsychologie
Een efficiënter gebruik van de hersenen geeft mogelijk meer capaciteit om informatie te verwerken. De onderzoeker gaat op zoek naar de relatie tussen intelligentie, aandacht en hersenactiviteit.

Agressie door afwijkende sociale waarneming
Dr. B. (Bram) Orobio de Castro (m) 6-2-1970, UU - Ontwikkelingspsychologie
Agressieve kinderen interpreteren sociale situaties afwijkend. Zij zien vaker vijandigheid bij anderen, worden driftiger en voelen zich meer gerechtigd en genoodzaakt geweld te gebruiken. Behandelingen kunnen effectiever worden als de onderzoekers ontdekken hoe deze afwijkingen ontstaan. Hiertoe wordt de ontwikkeling van sociale waarneming bij agressieve kinderen twee jaar intensief gevolgd.

Relationele bagage op de huwelijksmarkt
Dr. A. (Anne-Rigt) Poortman (v) 28-08-1972, VU - Sociale Wetenschappen
Steeds meer mensen gaan gedurende hun leven meerdere relaties aan. Heeft iemands relatiegeschiedenis gevolgen voor de verdere relatievorming en partnerkeuze? En komt dit doordat mensen met eerdere relaties andere keuzes maken of andere kansen hebben?

'Wij' versus 'Zij' als dreiging of uitdaging
Dr. D.T. (Daan) Scheepers (m) 06-07-1974, UL - Sociale en -Organisatiepsychologie
Wanneer vormen interacties met leden van andere groepen een bedreiging, en wanneer een uitdaging? Meer inzicht in deze processen leidt ook tot een beter begrip van de consequenties van dreiging en uitdaging in groepscontexten zoals verlaagde eigenwaarde en discriminatie, maar ook een versterkte groepsidentiteit en inzet op statusgerelateerde taken zoals schoolprestaties.

Media en politiek
Dr. C. (Claes) de Vreese (m), 25-09-74, UvA - Communicatiewetenschap
Dit onderzoek richt zich op de veranderende verhoudingen tussen de politiek, de media en de burgers in Europa. Hoe wordt in verschillende Europese landen campagne gevoerd? Hoe is de berichtgeving over politiek in die landen? Wat is de invloed van deze berichtgeving op de opvatting van burgers van politiek?

Het Gebiedsbestuur Geesteswetenschappen heeft bovendien besloten het Veni-voorstel van Dr. J.A.L.J.J. Geijsen getiteld 'Die Mitte im Seyn. Heidegger's Critique of Metaphysics as Related to his Readings of Schelling and Hölderlin', dat werd ingediend voor de Veni-ronde 2002-2003, alsnog te honoreren.

Voorbij de metafysica? - de vraag naar de 'Mitte'
Dr. J.A.L.J.J. (Ludwig) Geijsen (m) 14-01-1953
De metafysica probeerde speculatief de relaties tussen God, mens en wereld in kaart te brengen. Heidegger wierp een in veel opzichten fundamenteel nieuw licht op dit probleemveld. Met name Schelling en Hölderlin zouden hem daarin zijn voorgegaan. Maar hoe precies verhouden de verschillende posities zich tot elkaar? In dit onderzoek dient de gemeenschappelijke vraag naar de 'Mitte' als leidraad.

Vici-subsidies

Oordelen over rechtvaardigheid: Met het hoofd of met het hart?
Prof. dr. K. (Kees) van den Bos (m) 27-05-1965, UU - Sociale en Organisatiepsychologie
Hoe komen we tot het oordeel dat iets rechtvaardig of onrechtvaardig is? Doen we dat op een afgewogen, objectieve manier? Of veel meer op een intuïtieve, subjectieve wijze? Dit onderzoek gaat na wanneer mensen het een of het ander doen.

Levende kleppen voor het hart
Dr. C.V.C. (Carlijn) Bouten (v) 31-08-1967, TUE -Tissue Engineering
Zieke of beschadigde hartkleppen veroorzaken veel lichamelijk ongemak. Ze worden daarom vaak vervangen door een kunstklep. Dit onderzoek richt zich op het vervaardigen van levende hartkleppen, met cellen uit het eigen lichaam. De kleppen verminderen afstotingsreacties, kunnen groeien en zichzelf repareren.

De plaagalg verslagen
Dr. H.J.H. (Herman) Clercx (m) 01-02-1961, TUE - Turbulentie & Werveldynamica
De aanwezigheid van plaagalgen in kustwateren vormt een nachtmerrie voor de visserij en het toerisme, vanwege de bedreiging die hiervan uitgaat voor de volksgezondheid. Dit onderzoek gaat na welke biologische en stromingseigenschappen essentieel zijn om voorspellingsalgoritmen voor de verspreiding van plaagalgen te ontwikkelen.

Dynamische bodemmodellen, hulpmiddel voor waterbeheerders?
Prof. dr. S.J.M.H. (Suzanne) Hulscher (v) 25-11-1966, UT - Water Engineering & Management
Stromend water in rivieren en zeeën ondervindt weerstand van steeds veranderende zandribbels en planten op de bodem. Deze dynamische processen gaan de onderzoekers opnemen in rekenmodellen om vervolgens te bepalen of ze waterbeheerders helpen om hun taken beter uit te voeren.